Potdekselen…..
Vreemd woord eigenlijk. Wat zijn jullie aan het doen? Wij zijn aan het potdekselen, hebben gepotdekseld, potgedekseld? Toch is dat wat Michel, Stefan en Kees de afgelopen dagen o.a. gedaan hebben en het resultaat mag er zijn.
Wat is potdekselen? Potdekselen is het dakpansgewijs bedekken van gevels en wanden met gevelplanken, meestal zwart geverfd. Door steeds de bovenliggende plank over die daaronder te leggen, loopt het regenwater over de planken af. Vandaag de dag is deze werkwijze weliswaar minder gebruikelijk, maar het wordt nog wel gedaan. Zeker in Zeeland. De foto’s 1 tot en met 3 geven een mooi beeld van het werk en het resultaat aan de zijkant en achterkant van de woonkeuken. Op foto 4 laat Kees het echte handwerk zien: alle eindjes in het hoekje van de bijkeuken (foto 5) worden op maat gezaagd. Alles bij elkaar biedt de achterkant een aardig gepotdekselde indruk. (foto 6) Mooi.
Onder de planken komen nog wat rijen steentjes of stucwerk. Als dat eronder zit, kan het terrein aan de achterkant worden opgehoogd tot de gewenste hoogte. Wordt vervolgd….
2012……….
Het oude jaar is weggevlogen
Gelijk ‘n arend al in de lucht
Het nieuwe is weer aangekomen
Is dat voor ons geen schone vreugd
En vrouwen en kinderen hier bij elkaar
Ik wens U een Zalig Nieuwjaar
Dit zong mijn opa Van den Hout op Nieuwjaarsdag en wat valt er nog aan toe te voegen.
Inmiddels is het jaar al 10 dagen oud en is sinds gisteren de bouw weer hervat. Ja, ja een kerstreces van ruim 14 dagen. Het doet mij deugd dat er mensen zijn die vinden dat er wel een erg ruim gat viel tussen de laatste blog (24 december) en deze. Nou ja, twee in ieder geval. Toch leuk.
Afgezien van wat ongenode ‘gasten’ op de bouwplaats hebben ook wij een rustige periode achter de rug. We hielden ons bezig met de vorm waarin de oude plavuizen kunnen worden teruggelegd in de entree van het huis (foto 1) en meer van dat soort zaken. Een piepklein sneeuw/hagelbuitje leverde zowaar 5 minuten een mooi plaatje op van de kerk aan de voorkant van de Kerkring. (foto 2) Zeer genode gasten waren Hugo en Marjan de Groot. Zij kwamen ons bijpraten over het Bunnikse. Toch knap als je zelf al 2 jaar op Texel woont. Op foto 3 laat Victor de zogenaamde tiendpaal zien, die we aantroffen in de smidse. Daarover in een later bericht meer.
In de laatste dagen voor de kerst werd de cementdekvloer gelegd (foto 4 in de smidse) met daaronder de vloerverwarming (foto 5). De vloer ligt er ook in de woonkamer strak in, zoals te zien is op foto 6. De opmerkzame kijker ziet hier de eerder gefotografeerde ruimte uit het bericht “Op veler verzoek van 11 augustus 2011”. Deze foto’s getuigen van de vooruitgang en het voortschrijdend inzicht in ons bouwplan. Er verrijzen niet geplande muren, en trappen eindigen eveneens op een heel andere plaats. Het is duidelijk: bij een project als dit, is het van groot belang er nauw bij betrokken te zijn; al doende wordt veel duidelijk. Het zal de uiteindelijke foto’s van TOEN en NU alleen maar verbluffender maken…..
Kerstmis….
slaat onverbiddelijk toe. Op donderdagmiddag 22 december legde iedereen van de firma Van De Linde er de hamer, beitel, zaag etc. bij neer, om zich te wijden aan de enige echte kerstgedachte; vrede op aarde en in de mensen een welbehagen. Het feest van licht en vrede wordt naadloos gevolgd door de komst van het nieuwe jaar. In plaats van kaarten willen we dit jaar onze wensen overbrengen via deze site: Fijne Feestdagen en een Voorspoedig 2012. Voor allen die dit lezen, en in het bijzonder de mannen die ons huis zo vakkundig aan het opbouwen zijn.
Hier zien we ze de afgelopen maanden in actie: Richard (links op de foto) en Stefan, (foto 1) Michel (links op de foto) en Simon (foto 2) , Kees (foto 3). Jaap (foto 4), gedurende geruime tijd de hooggeplaatste man van Grijpskerke in koude dagen. Niet te vergeten ook architect Peter de Wit (foto 5) naast de verwijderde schouwdelen. Onze eigen meubelmaker Tony (foto 6) heeft zich niet alleen onderscheiden door zijn inzet, maar ook door zijn multifunctionele inzet. Er is niet veel wat deze meubelmaker niet gedaan heeft de afgelopen maanden: stenen bikken, grote hoeveelheden puun mee opruimen, plamuren, houten balken reparen, eindeloze meters balken ontdoen van vele lagen versteende verf, deuren aanpassen etc..
Tot slot een extra foto dit keer: de milwaukee. Oftewel, de onmisbare radio op de bouwplaats (volume 8?). Symbool van een verworven grondrecht voor iedere bouwvakker, vastgelegd in iedere bouw cao en onmisbaar voor de vreugde in het werk. Maar of die kerstliedjes heeft gespeeld???…”Nu zijt wellekome….” dan wel “De herdertjes lagen bij nachte….” Hooguit “Thank God It’s Christmas” van Queen tijdens de Arbeidsvitaminen. Het zij zo.
De schouw….
wordt bij wijze van herinnering aan de vuurplaats in de smidse weer warm middelpunt van de winkel aan de voorkant. Het gaat dan weer enigszins lijken op het winkeltje in huishoudelijke artikelen van de moeder van de voormalige eigenaar. (foto 1) We troffen er nog restjes winkelinventaris aan: regenkapjes voor dames en waslijn.
Achter de betimmering vonden we zgn. schildpadtegeltjes. Dit zijn tegeltjes die op een ongebruikelijke manier worden gemaakt. Op de (klei)tegel wordt een laagje engobe van pijpaarde (een goed geroerde witte waterige kleipap) gesmeerd. Na het drogen wordt hierop weer van een pap van klei spatten aangebracht. De pap waarmee gespat wordt kan van kleur verschillen door toevoeging van bruinsteen en/of ijzeroxide. Onze tegeltjes zijn vrij donker. Na verdere droging wordt hierover een kwaart (loodglazuur) gesprenkeld en vervolgens alles in één keer afgebakken. Ze zijn erg mooi en schildpaddig,(foto 2) maar –jammer genoeg- erg kwetsbaar. Ze zaten aan de rechterkant van de schouw (foto 3) en nu maar weer op zoek naar tegeltjes voor de linkerkant. Links was weliswaar geen betimmering aanwezig, maar voor de symmetrie wordt ie voor links ook gemaakt. Zo vormen ze dan de achterwand van de hele betimmering rond de schouw. Deze betimmering is tijdelijk verwijderd (foto 4) en in delen naar de werkplaats gebracht. Daar zal alles worden gerestaureerd en straks opnieuw weer aangebracht. Echt werk voor Tony en Victor.
Theo en Jeanette van den Ingh uit Bunnik met hun ‘nieuwe’ hond Jill, (foto 5) waren zeer te spreken over de vooruitgang van de bouw. Jeanette ziet zichzelf op deze plek al haar nieuwe toneelstuk schrijven. Janny en Ries de Visser uit Aagtekerke,(foto 6) geboren en getogen streekgenoten, kwamen op een winderige dag ook eens kijken. Ze zijn al vele jaren goede vrienden en fungeren nu als spil in ons inburgeringsproces.
Wie herkent…….
hier nog de metselaar uit een van de vorige berichten? Ja inderdaad, het is Jaap, maar dan volledig beschermd tegen steenharde splinters, stof en anderszins. Een uitrusting die een maanwandelaar niet zou misstaan. De muur aan de achterkant van het huis is er slecht aan toe en moet steen voor steen gerepareerd worden. Maar dan heb je ook wat en kan het karakteristieke van zo’n muur bewaard blijven. De stenen, oftewel moppen zijn van zoute klei gebakken en dat resulteert vaak in glazuur aan de buitenkant. (zie foto 2) Dergelijke stenen zijn betrekkelijk zacht. De voeg mag niet te hard zijn en moet voorzichtig worden aangepakt, omdat anders het risico bestaat dat de steen eerder scheurt dan de voeg. Steen voor steen is uitgehakt en opnieuw ingepast met halve en hele oude, her te gebruiken stenen. (foto 3) Zo ontstaat er weer een hele muur. (foto 4) Het werk vordert gestaag, maar zoals op foto 5 te zien is, valt er in de bovenkant van de muur nog heel wat te repareren. Het zal er na de nodige noeste arbeid uiteindelijk wel prachtig uitzien.
Regelmatig weten mede- dorpsbewoners de bouwplaats ook te vinden. Zo zien we op foto 6 een oude bekende: onze vriend Piet Wouterse op inspectiebezoek. Gezellig en toch leerzaam. Een jaloerse Victor hoorde nog waar je van die degelijke overalls kunt vinden. En zo komt Piet ook af en toe langs met een tip over oude bouwmaterialen.
Richard kon zich weer helemaal uitleven…..
Hij kon de slopershamer/beitel nog eens gebruiken. Dit terwijl we dachten dat het sloopwerk nu toch echt wel voorbij was. Dat zit zo: aan de voorkant van de smidse is een zogenaamde travalje, in Zeeland stravalje genoemd. Dit was van oorsprong een constructie waarin het (boeren)trekpaard vastgezet kon worden om te worden bekapt en beslagen door de hoefsmid. Eenmaal vastgezet in de travalje kon het paard er niet meer uit. In Zeeland werden dergelijke travaljes in de lengte aan de gevel van de smederij gebouwd. De travalje is waarschijnlijk Frans van oorsprong. Het woord ‘travalje’ is een verbastering van ‘travaille’ van het Franse werkwoord ‘travailler’ = arbeiden, werken: in feite dus een werkplaats(je). Er zijn niet zoveel travaljes meer, maar aan de Kerkring 5 staat er nog een. Deze hoefstal vormt samen met de achterliggende toegangsdeur van de smidse een kenmerkend ensemble. Honderden jaren van intensief gebruik hebben echter de conditie van het authentieke kozijn en toegangsdeur geen goed gedaan. Om het origineel te behouden moet er dus ingrijpend gerestaureerd worden. Uiteindelijk is gekozen voor de oplossing, waar uitvoerder Richard een begin maakt : (foto’s 1 tot en met 5) de hele deur en kozijn waar de deur in hangt eruit, evenals het losse metselwerk boven de deur en de prachtige, uitgesleten dorpel waarover vele generaties klanten de smidse binnenkwamen. Op foto 6 is te zien dat het kozijn wel enige reparatie behoeft. Wat nu verder: Victor en Tony restaureren het kozijn en de deur; alles wordt dan keurig op de goede hoogte weer ingezet; dorpel terug en de muur weer opgemetseld. Over een tijdje is het resultaat ongetwijfeld verbluffend……
Sinterklaas …..
vereerde ook Grijpskerke met een bezoek. (foto 1) Omstuwd door opgewonden kinderen knikte de Sint welwillend naar ons bij de aanblik van de smidse in aanbouw. Dat deed ‘m zichtbaar goed en ook de Pieten zullen een paar nieuw opgemetselde schoorstenen vast wel willen inwijden volgend jaar. Hopelijk zullen onze kleinkinderen menig liedje voor die schoorstenen zingen, in blijde afwachting van iets lekkers in hun schoen.
Het werk blijft intussen wederom gewoon doorgaan; geholpen door het droge weer wordt alles ingezet op zo snel mogelijk helemaal buitenom klaar –en dus dicht- te zijn. De twee dakkapellen aan de achterkant zijn geplaatst, (foto 2) evenals bijna alle dakramen (foto 3) Metselaar Jaap is doende stukken oude muur te repareren; alles moet opnieuw gevoegd worden en kapotte Zeeuwse moppen en ander fraais worden vervangen (foto 4 en 5)
Onverwacht stonden oude bekenden uit Utrecht ineens op de bouw; Peter en Janna van Beek. (foto 6) Ze bleken via de website aardig op de hoogte van onze bezigheden en waren enigszins in de buurt. Erg leuk dat ze die moeite hebben genomen. We hopen ze nog eens terug te zien in wat rustiger omstandigheden……..
Afgelopen vrijdag 18 november…..
kon de vlag wapperen op de bouw aan de Kerkring. Op foto 1 zijn Victor en Richard bezig met de vlaggen en op foto 2 zien we deze op de achterkant van de bouw vanaf de doorgaande weg Middelburg-Domburg (de kruising van de Schuitvlotstraat en de Gasthuisstraat). De oplettende kijker ziet vanuit dit perspectief blauwe dakpannen. Dit zijn hergebruikte pannen, maar niet meer door elkaar gelegd met anderskleurige pannen. Aan de andere kant zijn alleen maar rode pannen gebruikt. Dit heuglijke vlaggewapper werd natuurlijk gevierd met bier, bitterballen en kroketten in de bouwkeet, maar voordat het zover was werd eerst een groepsfoto gemaakt: vlnr: Michel, Kees, Victor, Simon Davidse (eindverantwoordelijke van de bouwfirma Van De Linde), zzp-er Harry, die vrijdag aanwezig was om het stucwerk van de gevel te verwijderen, Stefan en Richard. Tony ontbreekt. Hij werkt niet op vrijdag. Van de gesprekken in de bouwkeet kan jammer genoeg niets naar buiten worden gebracht.
Eerder die week was vriend Jan Mora speciaal uit Spanje overgekomen om de bouw te inspecteren. (foto 4) Gelukkig kon deze zijn goedkeuring wegdragen. Dat gold ook voor Jan den Teuling, aannemer uit Waalwijk die met zijn echtgenote een dagje Walcheren deed. Jan was in 1996 onze aannemer in Bunnik. (foto 5) De rij bezoekers werd dit keer gesloten door Kees en Joke Visser uit Bunnik, die –naar wij mogen aannemen- oprecht enthousiast waren. Suus was zichtbaar braaf.
Het dak……
verdient nog wat extra aandacht. De beelden spreken voor zich: op foto 1 zien we een stuk van de voorkant van de smidse aan de Kerkring. Op dit laatste gedeelte van het dak zijn de platen al aangebracht. De achterkant ervan moet nog en op de derde foto zien we een detail van het dakje op de nieuwe bijkeuken aan de achterkant. De gehele achterkant van het dak is te zien op foto 4. De opening voor een van de dakkapellen is al gemaakt. Op het huis zijn de pannen en vorsten al eerder gelegd. Door de overkapping verrijst er boven de smidse een prachtige zolder, een bruikbare verdieping. Overal verspreid staan net zoals op foto 6 kratten met enorme hoeveelheden pannen te wachten. Volgende week liggen ze er allemaal op…..
Er blijven ……
onverwachte bezoekers komen. Vriendin Nieke en haar man Chris Teulings ( foto 1 ) stonden ineens in Grijpskerke en hielden ons –op zondag!- op een aangename manier van het werk. Leuk om bij te praten met iemand die je al zo lang kent. Een paar dagen later fietsten maar liefst 3 nichten van Victor even aan. Op foto 2 zien we van links naar rechts Annemies, Loes en Elly. Echtgenoot Henk staat rechts op de foto en echtgenoot Wout was kwijtgefietst. Serieus? Op Walcheren? Eerlijkheidshalve moet ik bekennen deze informatie uit de tweede hand te hebben ontvangen, want op die bewuste dag afgelopen week liep ik de trotse moederpauw uit te hangen op de jaarlijkse Boekenbeurs in de Antwerpse Expo. Daar mocht ik een workshop creatief schrijven van Geertje (foto 3), gevolgd door een signeersessie bijwonen. Dit alles naar aanleiding van haar boek “ZIN, lust in je leven door schrijven” dat inmiddels aan een 2e druk toe is. Reden om trots te zijn en blij met haar succes. Tijdens de signeersessie in de stand van Uitgeverij AnkhHermes, onderdeel van VBK Uitgevers, stond zij te signeren naast de alleraardigste Paul Jambers. (foto 4) Wie kent hem nog, zowat de uitvinder van de reality- tv bij onze buren in de jaren 70/80 ? Geertje herkende hem onmiddellijk en wij dachten terug aan zijn onvergetelijke uitzendingen over bijzondere mensen: “Overdag is zij een gewone huisvrouw in een Antwerpse wijk, maar ’s nachts…………”
Bij dit alles zouden we vergeten dat er hard gewerkt is aan de Kerkring. Het dak op de smidse is dicht. Op foto 5 zijn Kees (links) en Michel (rechts) bezig onder een strak blauwe lucht en voilà; helemaal dicht. Nu de pannen en de vorsten (in het Zeeuwse dialect veesten) op het laatste stuk, dan kunnen we volgende week vrijdag het hoogste punt vieren. Tegen die tijd zijn de schoorstenen wellicht ook opgemetseld en kan de vlag erop. Bier en bitterballen, daarvan zal verslag volgen.
